มาตราส่วนแผนที่ ( MAP SCALE)

                   มาตราส่วนแผนที่เป็นส่วนประกอบที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับแผนที่ทุกแผ่นเพราะมาตราส่วนแผนที่เป็นข่าวสารหรือข้อมูลที่ผู้ผลิตแผนที่แสดงไว้บนแผนที่ เพื่อให้ผู้ใช้แผนที่ได้ทราบว่าแผนที่นี้ย่อจากภูมิประเทศจริงที่ตรงกันด้วยอัตราส่วนเท่าใด

ความหมายของมาตราส่วน

                   มาตราส่วนแผนที่ ( Map Scale ) คือ อัตราส่วนระหว่างระยะทางในแผนที่กับระยะทางจริงที่ตรงกันในภูมิประเทศ มาตราส่วนแผนที่อาจเขียนได้เป็นสูตรดังนี้ คือ

มาตราส่วนแผนที่      =       ระยะทางในแผนที่

                                       ระยะทางในภูมิประเทศ

     Map Scale         =      Map Distance ( MD )

                                     Ground Distance ( GD )

             Scale         =           MD / GD

ชนิดของมาตราส่วน

                   มาตราส่วนแผนที่ที่ใช้กันทั่วไปมี 3 รูปแบบ คือ

                             มาตราส่วนเศษส่วน ( Representative Fraction ใช้ตัวย่อว่า RF หรือมาตราส่วนตัวเลข Numerical Scale ) คือ การบอกอัตราส่วนเปรียบเทียบระยะทางระหว่างจุดเดียวกันในภูมิประเทศ ในลักษณะของตัวเลขเป็นเศษส่วน เช่น 1:1,000 หรือ 1/1000 โดยเทียบให้ระยะแผนที่เป็นหนึ่งหน่วยเสมอ ในที่นี้หมายความว่า ระยะ 1 หน่วยในแผนที่จะเท่ากับระยะทางในภูมิประเทศ 1,000 หน่วย (ในขณะเดียวกัน)

                             มาตราส่วนคำพูด ( Verbal Scale ) เป็นมาตราส่วนที่บอกให้ทราบโดยตรงว่า 1 หน่วยของความยาวในแผนที่เท่ากับกี่หน่วยของความยาวในภูมิประเทศจริง โดยมากใช้มาตราวัดในระบบเดียวกัน เช่น 1 นิ้ว ต่อ 1 ไมล์ หรือ 1 เซนติเมตร ต่อ 5 กิโลเมตร เป็นต้น

                             มาตราส่วนรูปภาพ หรือมาตราส่วนบรรทัด ( Graphic Scale หรือ Bar Scale ) เป็นมาตราส่วนที่เป็นเส้นตรงซึ่งถูกแบ่งเป็นส่วน ๆ และมีตัวเลขกำกับไว้ เพื่อบอกให้ทราบว่าระยะแต่ละส่วนในแผนที่นั้นแทนระยะในภูมิประเทศจริงเท่าไร

การแปลงมาตราส่วน

                   มาตราส่วนทั้ง 3 รูปแบบนี้ สามารถเปลี่ยนแปลงจากแบบหนึ่งไปสู่อีกแบบหนึ่งได้

                             การเปลี่ยนมาตราส่วนเศษส่วนเป็นมาตราส่วนคำพูดและมาตราส่วนรูปภาพ

                             การเปลี่ยนมาตราส่วนคำพูดเป็นมาตราส่วนเศษส่วนและมาตราส่วนรูปภาพ

                             การเปลี่ยนมาตราส่วนรูปภาพเป็นมาตราส่วนเศษส่วนและมาตราส่วนคำพูด

            ที่มา 
                        1.  ทวี  ทองสว่าง .  แผนที่และความเข้าใจเกี่ยวกับแผนที่ . กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์ , 2520
                        2.  จินดา  เภาพิจิตร . การแปลความหมายจากแผนที่

ก่อนหน้า          .:: หน้าหลัก ::.           ถัดไป

 

Source : http://www.bangkokgis.com/gisforeveryone/map/Intro_map_n.html                                        

     
จัดทำโดย คณะทำงานจัดทำข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์์จังหวัดแพร่ (GIS)
           กลุ่มงานข้อมูลสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานจังหวัดแพร่
          ศาลากลางจังหวัดแพร่ ถ.ไชยบูรณ์ อ.เมือง จ.แพร่
           โทร. 0-5451-1411 e-mail: phrae_poc@moi.go.th